สภาวิชาชีพบัญชี: ข้อกำหนดจรรยาบรรณ “การวางแผนภาษี” เริ่มมีผล 1 ก.ค. 2569 — นักบัญชีต้องมีฐานกฎหมายรองรับ

สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์ กำหนดให้ข้อกำหนดใหม่ในประมวลจรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี เรื่อง “การวางแผนภาษีและบริการที่เกี่ยวข้อง” มีผลบังคับใช้กับกิจกรรมการวางแผนภาษีที่เริ่มดำเนินการตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2569 เป็นต้นไป (กิจกรรมที่เริ่มหลังวันที่ 30 มิถุนายน 2569) ข้อกำหนดนี้ปรับให้สอดคล้องกับมาตรฐานจรรยาบรรณสากลของคณะกรรมการมาตรฐานจรรยาบรรณระหว่างประเทศสำหรับผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี (IESBA) และกระทบโดยตรงต่อสำนักงานบัญชีและผู้สอบบัญชีที่ให้คำแนะนำด้านการวางแผนภาษีแก่ผู้ประกอบการ SME

สาระสำคัญ

• ฐานอันน่าเชื่อถือ (credible basis): ผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีต้องพิจารณาให้ได้ว่าแนวทางการวางแผนภาษีนั้นมี “ฐานอันน่าเชื่อถือ” ในกฎหมายและกฎระเบียบรองรับ ตามข้อกำหนด R280.12 และ R380.12 ไม่ใช่อาศัยเพียงช่องโหว่
• การพิจารณาแบบถอยกลับ (stand-back): ตามข้อ R280.14 และ R380.14 ต้องถอยกลับมาประเมินผลกระทบในวงกว้างของการวางแผนภาษี ทั้งด้านชื่อเสียง การค้า และเศรษฐกิจ ก่อนตัดสินใจให้คำแนะนำ
• คำนึงถึงประโยชน์สาธารณะ: เป้าหมายของกรอบใหม่คือให้การวางแผนภาษีโปร่งใส และหลีกเลี่ยงการแนะนำธุรกรรมที่ก้าวร้าวเกินไปจนสร้างความเสี่ยง

ใครได้รับผลกระทบ

• หมวด 280: ผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีที่ให้บริการสาธารณะ เช่น สำนักงานบัญชีและผู้สอบบัญชีที่ให้บริการวางแผนภาษีแก่ลูกค้า
• หมวด 380: ผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีที่ปฏิบัติงานในหน่วยงานธุรกิจ (in-house) ซึ่งเกี่ยวข้องกับการวางแผนภาษีขององค์กร

ผลต่อ SME

• คำแนะนำการวางแผนภาษีจากผู้ทำบัญชีและผู้สอบบัญชีจะระมัดระวังและอิงฐานทางกฎหมายมากขึ้น
• ช่วยลดความเสี่ยงที่ SME จะถูกประเมินภาษีย้อนหลังจากการใช้แนวทางที่ไม่มีฐานรองรับ
• เจ้าของกิจการควรจัดเก็บเอกสารและเหตุผลทางธุรกิจของแต่ละธุรกรรมไว้ประกอบการวางแผนภาษี เพื่อให้ผู้ทำบัญชีนำไปประเมินได้

ที่มา: สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์ — คู่มือประมวลจรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2568