ครม. เห็นชอบสูตร "CARE" คำนวณบำนาญชราภาพประกันสังคมใหม่ ยกเลิกวิธีคิดจากค่าจ้าง 60 เดือนสุดท้าย ยึดหลักไม่มีใครได้น้อยลงกว่าเดิม

คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบหลักการร่างกฎกระทรวงเมื่อ 14 ก.ค. 2569 ปรับวิธีคำนวณ "เงินบำนาญชราภาพ" ของกองทุนประกันสังคมเป็นสูตรใหม่ชื่อ "CARE" ที่สำนักงานประกันสังคม (สปส.) พัฒนาร่วมกับองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) โดยเปลี่ยนฐานคำนวณจาก "ค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย" ไปเป็นค่าจ้างเฉลี่ยตลอดช่วงที่ส่งเงินสมทบ ครอบคลุมผู้ประกันตนมาตรา 33 และมาตรา 39 ภายใต้หลักการ "ไม่มีใครได้น้อยลงกว่าเดิม"

สาระสำคัญ

• CARE คืออะไร: ย่อจาก Career-Average Revalued Earnings คือคิดบำนาญจากค่าจ้างเฉลี่ยตลอดอายุการส่งเงินสมทบ โดยปรับมูลค่าค่าจ้างในอดีตให้เทียบเท่าค่าเงินปัจจุบัน (revalued) แทนการใช้เฉพาะค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือน (5 ปี) สุดท้ายก่อนเกษียณแบบเดิม
• ทำไมต้องเปลี่ยน: สูตรเดิมที่ใช้ค่าจ้าง 60 เดือนสุดท้ายอาจไม่เป็นธรรมกับผู้ที่มีรายได้ลดลงในช่วงปลายอายุงาน สูตรใหม่สะท้อนการส่งเงินสมทบตลอดชีวิตการทำงานได้ดีกว่า
• สถานะล่าสุด: ครม. อนุมัติ "หลักการ" ร่างกฎกระทรวงเมื่อ 14 ก.ค. 2569 ขั้นตอนต่อไปต้องผ่านการตรวจร่างของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา แล้วจึงประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ใครได้รับผลกระทบ

• ผู้ประกันตนมาตรา 33: ลูกจ้างในระบบประกันสังคม รวมถึงพนักงานของกิจการ SME
• ผู้ประกันตนมาตรา 39: ผู้ที่เคยเป็นมาตรา 33 และสมัครส่งเงินสมทบต่อเอง ซึ่งรวมถึงเจ้าของกิจการและผู้ประกอบอาชีพอิสระจำนวนมากที่รักษาสิทธิไว้
• หลัก "ไม่มีใครได้น้อยลงกว่าเดิม": ผู้ที่รับบำนาญอยู่แล้วจะไม่ถูกปรับลด ส่วนผู้ที่คำนวณด้วยสูตรเดิมแล้วได้มากกว่าในช่วงเปลี่ยนผ่าน (ระยะ 5 ปีแรก) สปส. จะจ่ายเงินชดเชยส่วนต่างให้

ยังไม่บังคับใช้ทันที

ร่างกฎกระทรวงจะมีผลบังคับใช้เมื่อพ้น 180 วันนับจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา ดังนั้นในช่วงนี้การคำนวณบำนาญชราภาพยังใช้สูตรเดิม (ค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย) ไปก่อนจนกว่ากฎกระทรวงจะมีผล

ผลต่อ SME

• ไม่กระทบอัตราเงินสมทบปัจจุบัน: สูตร CARE เป็นการเปลี่ยนวิธีคำนวณบำนาญปลายทาง ไม่ได้เพิ่มหรือลดอัตราเงินสมทบที่นายจ้างและลูกจ้างนำส่งรายเดือน
• ควรสื่อสารกับพนักงาน: นายจ้าง SME ควรทราบสาระสำคัญเพื่อชี้แจงพนักงานที่สอบถามเรื่องสิทธิบำนาญ และย้ำว่าไม่มีใครได้รับบำนาญน้อยลงกว่าเดิม
• เจ้าของกิจการที่เป็นมาตรา 39: ควรติดตามการประกาศราชกิจจานุเบกษาและวันเริ่มมีผลบังคับ เพื่อวางแผนสิทธิบำนาญของตนเอง

ที่มา: สำนักงานประกันสังคม