ภาษี · 6 มิ.ย. 2569

ราคาโอน (Transfer Pricing) ธุรกรรมระหว่างบริษัทในกลุ่ม บริษัทต้องรู้อะไรบ้าง

เมื่อบริษัทแม่-บริษัทลูก หรือบริษัทในกลุ่มที่มีผู้ถือหุ้นร่วมกันทำธุรกรรมระหว่างกัน เช่น ซื้อ-ขายสินค้า คิดค่าบริหารจัดการ กู้เงินในกลุ่ม หรืออนุญาตให้ใช้ทรัพย์สินทางปัญญา กรมสรรพากรกำหนดให้ราคาที่ใช้ต้องเป็น ราคาตลาด เสมือนทำธุรกรรมกับบุคคลภายนอก หากตั้งราคาต่ำหรือสูงผิดปกติเพื่อโยกกำไรระหว่างบริษัท เจ้าพนักงานสรรพากรมีอำนาจปรับปรุงรายได้หรือรายจ่ายได้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 71 ทวิ

บุคคลที่มีความสัมพันธ์กัน (Related Parties) ตามกฎหมายไทย

มาตรา 71 ทวิ นิยาม บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่มีความสัมพันธ์กัน ว่าครอบคลุมกรณีที่นิติบุคคลหนึ่งถือหุ้นหรือเป็นหุ้นส่วนในอีกนิติบุคคลหนึ่งไม่น้อยกว่า 50% ของทุนทั้งหมด ทั้งทางตรงและทางอ้อม ธุรกรรมที่มักเกิดขึ้นในกลุ่มธุรกิจ ได้แก่

ซื้อ-ขายสินค้าหรือวัตถุดิบ — ระหว่างบริษัทในกลุ่มที่ผลิตและจำหน่ายให้กัน
ค่าบริหารจัดการ (Management Fee) — บริษัทแม่เรียกเก็บจากบริษัทลูกสำหรับบริการส่วนกลาง
การกู้เงินในกลุ่ม (Intercompany Loan) — อัตราดอกเบี้ยต้องสะท้อนอัตราตลาด
ค่าสิทธิ (Royalty) — ค่าใช้สิทธิแบรนด์ สูตรการผลิต หรือซอฟต์แวร์ระหว่างกัน
ค่าบริการเฉพาะด้าน — การให้บริการด้านบัญชี กฎหมาย หรือ IT ข้ามบริษัทในกลุ่ม

ใครต้องยื่น Disclosure Form และมีบทลงโทษอะไรบ้าง

ตามมาตรา 71 ตรี บริษัทที่มีรายได้ตั้งแต่ 200 ล้านบาทขึ้นไปและมีธุรกรรมกับบุคคลที่มีความสัมพันธ์กัน ต้องจัดทำและยื่น แบบรายงานประจำปี (Disclosure Form) พร้อมแบบ ภงด.50 ภายใน 150 วันนับจากวันสิ้นรอบบัญชี (สำหรับรอบที่สิ้นสุด 31 ธันวาคม คือภายในวันที่ 30 พฤษภาคมของปีถัดไป) หากไม่ยื่นหรือยื่นข้อมูลไม่ครบถ้วนโดยไม่มีเหตุอันสมควร มีโทษปรับไม่เกิน 200,000 บาท ตามมาตรา 35 ตรี

สำหรับบริษัทที่รายได้ต่ำกว่า 200 ล้านบาท แม้ไม่ต้องยื่น Disclosure Form แต่หลักราคาตลาด (Arm's Length Principle) ยังคงใช้บังคับ เจ้าพนักงานสรรพากรยังมีอำนาจปรับปรุงรายได้-รายจ่ายได้หากราคาในธุรกรรมระหว่างกันไม่สมเหตุสมผล ทุกบริษัทที่มีธุรกรรมกับบุคคลที่มีความสัมพันธ์กันจึงควรจัดเก็บหลักฐานอ้างอิงราคาตลาดไว้เสมอ

เช็กลิสต์

เอกสารที่ควรจัดเก็บสำหรับธุรกรรมในกลุ่ม0/5

รายการธุรกรรมทั้งหมดระหว่างบริษัทในกลุ่ม (ประเภท มูลค่า คู่สัญญา) จำแนกรายปี
สัญญาหรือข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรสำหรับแต่ละธุรกรรม
ข้อมูลอ้างอิงราคาตลาด (Benchmark) เช่น ใบเสนอราคาจากบุคคลภายนอก หรือข้อมูลเปรียบเทียบ
แผนผังโครงสร้างการถือหุ้น (Organization Chart) ของกลุ่มบริษัท เพื่อระบุ related party
สรุปยอดธุรกรรมรายปี สำหรับจัดทำ Disclosure Form (กรณีรายได้ตั้งแต่ 200 ล้านบาทขึ้นไป)

หากธุรกิจของคุณมีบริษัทในกลุ่มหรือไม่แน่ใจว่าธุรกรรมที่ทำอยู่เข้าเกณฑ์ Transfer Pricing หรือไม่ ปรึกษา CKH Accounting ได้ฟรี ทีมงานพร้อมช่วยตรวจสอบและวางระบบเอกสารให้ถูกต้องตามกฎหมาย

ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป (อัปเดต พ.ศ. 2569) อ้างอิงประมวลรัษฎากร มาตรา 71 ทวิ–71 ตรี ซึ่งอาจมีการแก้ไขเพิ่มเติม โปรดปรึกษาผู้สอบบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีก่อนนำไปใช้จริง

มีคำถามเกี่ยวกับบัญชีหรือภาษี? ปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ฟรี

ปรึกษาฟรี