ทำลายสินค้าเสื่อมสภาพ–หมดอายุ ทำลายให้ถูกขั้นตอนสรรพากร ตัดเป็นรายจ่ายได้

ทุกธุรกิจที่มีสินค้าคงเหลือย่อมเจอสินค้าที่ขายไม่ออก เสื่อมสภาพ หมดอายุ มีตำหนิ หรือกลายเป็นเศษซากจากการผลิต หลายคนคิดว่าแค่ขนไปทิ้งก็จบ แต่ในทางภาษีถ้าทำลายไม่ถูกขั้นตอน สรรพากรอาจไม่ยอมให้ตัดเป็นต้นทุน/รายจ่าย และยังอาจถูกประเมินว่าเป็นการขายสินค้า ต้องเสีย VAT เพิ่มอีก บทความนี้สรุปแนวทางการทำลายสินค้าให้ถูกต้องตามคำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.79/2541 พร้อมวิธีบันทึกบัญชีและจุดที่ SME มักพลาด

ทำไมต้องทำลายให้ถูกขั้นตอน

การจะตัดสินค้าที่เสียหายออกจากสต็อกแล้วถือเป็นรายจ่ายทางภาษีได้นั้น กรมสรรพากรต้องการหลักฐานว่ามีการทำลายเกิดขึ้นจริง ไม่ใช่การยักย้ายสินค้าออกไปขายนอกระบบ หากทำลายเองเงียบ ๆ โดยไม่มีพยานและเอกสาร ผลที่ตามมาคือ

• ถูกบวกกลับเป็นรายจ่ายต้องห้าม — มูลค่าสินค้าที่ตัดทิ้งจะใช้เป็นต้นทุน/รายจ่ายทางภาษีไม่ได้ ทำให้กำไรสุทธิทางภาษีสูงขึ้นและเสียภาษีเพิ่ม
• เสี่ยงถูกมองว่าเป็นการขาย — สินค้าที่หายไปจากสต็อกโดยอธิบายไม่ได้ อาจถูกถือเป็นการจำหน่าย ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มตามมูลค่า
• กระทบยอดสต็อกไม่ตรง — ทำให้งบการเงินและรายงานสินค้าคงเหลือคลาดเคลื่อน ยากต่อการตรวจสอบ

ขั้นตอนการทำลายตาม ป.79/2541

คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.79/2541 วางแนวทางให้บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลปฏิบัติ โดยสรุปหัวใจสำคัญคือต้องมีการตรวจสอบ อนุมัติ และมีพยานครบถ้วน

ข้อสังเกต: ตามแนวทางนี้ไม่จำเป็นต้องเชิญเจ้าหน้าที่สรรพากรมาร่วมหากมีผู้สอบบัญชีและหน่วยงานภายในเป็นพยานครบ แต่สรรพากรอาจส่งเจ้าหน้าที่มาสังเกตการณ์ได้ตามความเหมาะสม

เช็กลิสต์ก่อนทำลายสินค้า

ติ๊กไล่ทีละข้อ เพื่อให้การทำลายเป็นที่ยอมรับและตัดเป็นรายจ่ายได้

บันทึกบัญชีและภาษีอย่างไร

เมื่อทำลายถูกต้องครบขั้นตอน มูลค่าตามบัญชีของสินค้าที่ทำลายจะตัดออกจากสินค้าคงเหลือและรับรู้เป็นต้นทุน/รายจ่ายของงวด ลองคำนวณผลกระทบเบื้องต้นได้ที่ด้านล่าง

อยากวางระบบการตัดสต็อกและทำลายสินค้าให้ถูกต้องตามหลักสรรพากร เพื่อตัดเป็นรายจ่ายได้เต็มเม็ดเต็มหน่วยและไม่โดนประเมินย้อนหลัง ปรึกษา CKH Accounting ได้เลย เราช่วยจัดเอกสาร ประสานผู้สอบบัญชี และวางขั้นตอนให้เหมาะกับธุรกิจของคุณ

บทความนี้เป็นแนวทางทั่วไปอ้างอิงคำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.79/2541 (อัปเดต พ.ศ. 2569) ขั้นตอนและเอกสารอาจแตกต่างตามลักษณะสินค้าและพื้นที่สรรพากร โปรดปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตก่อนดำเนินการจริง