กลับไปหน้าบทความทั้งหมด
ภาษีมูลค่าเพิ่ม · 31 พ.ค. 2569

ต้องจด VAT ตอนไหน และคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มนำส่งยังไง

VAT หรือภาษีมูลค่าเพิ่ม เป็นเรื่องที่เจ้าของธุรกิจสับสนบ่อยที่สุดเรื่องหนึ่ง บทความนี้ตอบ 2 คำถามหลัก: ต้องจดเมื่อไหร่ และจดแล้วคำนวณภาษีนำส่งยังไง พร้อมตัวช่วยให้ลองคำนวณเอง

ต้องจด VAT เมื่อไหร่

ผู้ประกอบการที่มีรายได้จากการขายสินค้า/บริการที่อยู่ในระบบ VAT เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี มีหน้าที่ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มภายใน 30 วันนับจากวันที่รายได้เกินเกณฑ์ ส่วนผู้ที่ยังไม่ถึงเกณฑ์ก็สามารถจดโดยสมัครใจได้

  • อัตรา VAT ปัจจุบันคือ 7% (รวมภาษีท้องถิ่นแล้ว)
  • กิจการบางประเภทได้รับยกเว้น เช่น การขายพืชผลทางการเกษตรขั้นต้น การให้บริการรักษาพยาบาล การศึกษา ขนส่งในประเทศบางกรณี เป็นต้น — ควรตรวจสอบประเภทกิจการของตัวเองก่อน
  • เมื่อจดแล้ว ต้องออกใบกำกับภาษีทุกครั้งที่ขาย และยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือน แม้เดือนนั้นจะไม่มียอดขายก็ตาม

ลองประเมินด้านล่างว่าธุรกิจของคุณควรหรือต้องจด VAT แค่ไหน

ประเมินตัวเอง

ติ๊กข้อที่ตรงกับธุรกิจคุณ แล้วดูว่าควร/ต้องจด VAT แค่ไหน

  • รายได้ทั้งปีเกิน 1.8 ล้านบาทแล้ว (หรือกำลังจะเกิน)
  • ลูกค้าส่วนใหญ่เป็นบริษัท/หน่วยงานที่ขอใบกำกับภาษี
  • มีรายจ่าย/ซื้อของที่มี VAT เยอะ (อยากนำภาษีซื้อมาเครดิต)
  • ต้องการความน่าเชื่อถือ หรือจะประมูลงานราชการ/เอกชน
  • ขายสินค้า/บริการที่อยู่ในระบบ VAT (ไม่ใช่กิจการที่ได้รับยกเว้น)
ยังไม่จำเป็นต้องจด — ถ้ารายได้ยังไม่ถึง 1.8 ล้าน และลูกค้าไม่ได้ขอใบกำกับภาษี การจดจะเพิ่มภาระยื่นแบบทุกเดือนโดยได้ประโยชน์ไม่มาก แต่ให้ติดตามยอดขายสะสมไว้ใกล้ชิด
ควรเริ่มวางแผน — มีหลายปัจจัยที่ชี้ว่าการจด VAT จะช่วยธุรกิจ (เครดิตภาษีซื้อ/ความน่าเชื่อถือ) ลองชั่งต้นทุน-ประโยชน์และเตรียมระบบเอกสารก่อนตัดสินใจ
ควรจด หรือถึงเกณฑ์ต้องจดแล้ว — โดยเฉพาะเมื่อรายได้เกิน 1.8 ล้าน กฎหมายกำหนดให้จดภายใน 30 วันนับจากวันที่รายได้เกินเกณฑ์ อย่าปล่อยให้เลยกำหนด เพราะมีเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม

จดแล้วคำนวณภาษีนำส่งยังไง

หลักคิดง่าย ๆ คือ VAT ที่ต้องนำส่ง = ภาษีขาย − ภาษีซื้อ

  • ภาษีขาย คือ VAT 7% ที่เก็บจากลูกค้าตอนขายสินค้า/บริการ
  • ภาษีซื้อ คือ VAT 7% ที่จ่ายไปตอนซื้อของหรือมีรายจ่ายที่มีใบกำกับภาษีถูกต้อง
  • ถ้าภาษีขายมากกว่าภาษีซื้อ ให้ชำระส่วนต่าง ถ้าภาษีซื้อมากกว่า ขอคืนหรือยกไปเครดิตเดือนถัดไปได้

ลองใส่ยอดขายและยอดซื้อ (ราคาก่อนรวม VAT) ของเดือนนี้ดู ระบบจะแยกที่มาให้เห็นทีละบรรทัด

ตัวช่วยคำนวณ

คำนวณ VAT ที่ต้องนำส่งในเดือนนี้ (ภ.พ.30)

  • ภาษีขาย (7% ของยอดขาย)฿0
  • หัก ภาษีซื้อ (7% ของยอดซื้อ)฿0
  • VAT ที่ต้องนำส่งเดือนนี้฿0

ถ้าผลออกมาติดลบ (ภาษีซื้อมากกว่าภาษีขาย) เดือนนั้นไม่ต้องชำระเพิ่ม และขอคืนภาษีหรือยกไปเครดิตเดือนถัดไปได้

กำหนดยื่น ภ.พ.30 คือภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป หรือขยายเป็นวันที่ 23 หากยื่นผ่านอินเทอร์เน็ต (e-Filing) ยื่นช้าหรือชำระช้ามีทั้งเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม จึงควรปิดยอดและจัดเอกสารให้ทันทุกเดือน

ใกล้แตะเพดาน 1.8 ล้านหรือยัง

ถ้ายังไม่ได้จด ให้จับตายอดขายสะสมทั้งปีไว้ เพราะเมื่อเกิน 1.8 ล้านเมื่อไหร่ หน้าที่จดจะเกิดขึ้นทันที ลองเลื่อนดูว่ายอดขายระดับไหนถึงเกณฑ์ และ VAT ที่เกี่ยวข้องโดยประมาณเป็นเท่าไหร่

เลื่อนดูตัวเลข

ยอดขายทั้งปีระดับไหนถึงเพดาน 1.8 ล้าน และ VAT ทั้งปีโดยประมาณเท่าไหร่ (สมมติยังไม่มีภาษีซื้อ)

฿600,000฿6,000,000
ภาษีขายทั้งปีโดยประมาณ (7%)-

ตัวเลขข้างต้นเป็นการประมาณการอย่างง่าย (ยังไม่หักภาษีซื้อ) ของจริงขึ้นกับโครงสร้างรายได้-รายจ่ายของแต่ละกิจการ

อยากให้ช่วยดูว่าธุรกิจถึงเกณฑ์ต้องจดแล้วหรือยัง หรือวางระบบออกใบกำกับภาษีและยื่น ภ.พ.30 ให้ครบถูกต้อง? ปรึกษาทีม CKH Accounting ได้ฟรี

ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป (อัปเดต พ.ศ. 2569) อัตรา เกณฑ์ และกำหนดเวลาอาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศของกรมสรรพากร โปรดตรวจสอบกับผู้สอบบัญชีหรือกรมสรรพากรก่อนนำไปปฏิบัติจริง

มีคำถามเกี่ยวกับบัญชีหรือภาษี? ปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ฟรี

ปรึกษาฟรี