บัญชีและมาตรฐาน · 9 มิ.ย. 2569

ค่าซ่อมแซม vs ค่าปรับปรุงสินทรัพย์ บันทึกบัญชียังไงให้ถูกต้อง

เจ้าของธุรกิจหลายรายสับสนระหว่าง ค่าซ่อมแซม กับ ค่าปรับปรุงสินทรัพย์ — ดูเหมือนใกล้เคียงกัน แต่บันทึกบัญชีต่างกันโดยสิ้นเชิง หากจัดประเภทผิด กำไรในงบจะคลาดเคลื่อน และอาจถูกสรรพากรตั้งคำถามเรื่องรายจ่าย

หลักแยกแยะตาม TAS 16

มาตรฐานบัญชี TAS 16 (ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์) วางหลักไว้ว่า ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นกับสินทรัพย์จะ รับรู้เพิ่มในมูลค่าตามบัญชี ก็ต่อเมื่อเป็นไปได้ว่าจะก่อให้เกิดประโยชน์เชิงเศรษฐกิจในอนาคตเกินกว่าที่ประเมินไว้เดิม — ค่าใช้จ่ายที่ไม่เข้าเกณฑ์นี้ให้บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายในงวดที่เกิด

ค่าซ่อมแซม/บำรุงรักษา — คืนสภาพสินทรัพย์ให้ทำงานได้ตามปกติ ไม่เพิ่มสมรรถนะเหนือกว่าเดิม: บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายทันที เช่น เปลี่ยนอะไหล่สึกหรอตามปกติ ซ่อมท่อรั่ว ทาสีทับเดิม
ค่าปรับปรุง/ต่อเติม — ยืดอายุการใช้งาน เพิ่มกำลังการผลิต หรือเพิ่มประสิทธิภาพเกินกว่าสภาพแรก: รวมในมูลค่าสินทรัพย์ แล้วคิดค่าเสื่อมราคาต่อ เช่น ต่อเติมอาคาร ติดตั้งระบบใหม่ที่ไม่เคยมีมาก่อน
จุดพิจารณา 3 ข้อ — (1) สินทรัพย์ "กลับสู่สภาพเดิม" หรือ "ดีกว่าเดิม"? (2) อายุการใช้งานยืดออกอย่างมีนัยสำคัญไหม? (3) มูลค่าเศรษฐกิจของสินทรัพย์เพิ่มขึ้นจริงไหม?
เกณฑ์ความมีสาระสำคัญ — กิจการมักตั้งนโยบายรับรู้เป็นค่าใช้จ่ายทันทีหากมูลค่าต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในนโยบายบัญชี และต้องใช้อย่างสม่ำเสมอทุกงวด

ตัวอย่างที่ SME มักสับสน

หลายกรณีอยู่ในพื้นที่สีเทา ให้ดูที่ "ผลลัพธ์จริง" ว่าเพิ่มประสิทธิภาพเกินสภาพเดิมหรือไม่

ทาสีอาคาร — ทาสีซ่อมสีที่หลุดให้เหมือนเดิม: ค่าซ่อมแซม | ทาสีพร้อมฉาบฉนวนกันความร้อนใหม่ที่ไม่เคยมี: ส่วนที่เพิ่มคุณภาพถือเป็น ค่าปรับปรุง
เปลี่ยนหลังคาโกดัง — เปลี่ยนกระเบื้องแตกให้เหมือนเดิม: ค่าซ่อมแซม | เปลี่ยนเป็นเมทัลชีตกันร้อนพร้อมฉนวนที่ทนทานกว่ามาก: ค่าปรับปรุง
เปลี่ยนเครื่องยนต์รถบรรทุก — เปลี่ยนเครื่องยนต์รุ่นเดิมที่เสียให้เท่าเดิม: ค่าซ่อมแซม | อัปเกรดเป็นรุ่นใหม่ที่ประหยัดน้ำมันและแรงม้าสูงกว่าเดิม: ค่าปรับปรุง
รายการที่เกิดพร้อมกัน — หากโครงการเดียวมีทั้งส่วนซ่อมและส่วนปรับปรุง ให้แยกบันทึกแต่ละส่วนตามลักษณะจริง ไม่รวมทั้งหมดเป็นรายการเดียว

ลองเลือกดู

เครื่องจักรผลิตเสียหายจากไฟฟ้าลัดวงจร ซ่อมแซมกลับสู่สภาพใช้งานได้ตามปกติโดยไม่ได้เพิ่มกำลังการผลิต — ควรบันทึกอย่างไร?

ไม่ถูกต้อง — การซ่อมให้กลับสู่สภาพเดิมโดยไม่เพิ่มสมรรถนะ ไม่เข้าเกณฑ์การรับรู้เพิ่มในมูลค่าสินทรัพย์ตาม TAS 16

ถูกต้อง — เป็นการคืนสภาพสินทรัพย์ให้ทำงานได้ตามปกติ ไม่ได้เพิ่มประโยชน์เชิงเศรษฐกิจเกินกว่าที่ประเมินไว้เดิม จึงบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายในงวดทันที

ไม่ใช่หลักเกณฑ์ที่ถูกต้อง — TAS 16 ไม่ได้กำหนดเกณฑ์สัดส่วนดังกล่าว ปัจจัยหลักคือลักษณะของรายการ ไม่ใช่จำนวนเงินเทียบกับราคาเดิม

ไม่จำเป็น — หากเครื่องจักรยังคงใช้งานได้และมีมูลค่าในบัญชี ไม่ต้องตัดจำหน่าย การตัดจำหน่ายใช้เมื่อสินทรัพย์หมดอายุการใช้งานหรือจำหน่ายออกไปจริง

ไม่แน่ใจว่าค่าใช้จ่ายรายการใดควรบันทึกแบบไหน? ปรึกษาทีม CKH Accounting ได้เลย

ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป (อัปเดต พ.ศ. 2569) อ้างอิงจาก TAS 16 ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ ไม่ใช่คำแนะนำสำหรับกิจการใดโดยเฉพาะ โปรดปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตก่อนนำไปปฏิบัติจริง

มีคำถามเกี่ยวกับบัญชีหรือภาษี? ปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ฟรี

ปรึกษาฟรี