ขายกิจการ ภาษีคำนวณยังไง
การขายกิจการ (M&A) มี 2 รูปแบบหลัก — ขายหุ้น (Share Deal) หรือ ขายสินทรัพย์ (Asset Deal) — ภาษีและความเสี่ยงต่างกันมาก ผู้ขายและผู้ซื้อมักมีจุดยืนตรงข้าม
เปรียบเทียบ Share Deal vs Asset Deal
- Share Deal: ขายหุ้นทั้งบริษัท — ผู้ขายเสีย Capital Gain Tax (บุคคล: ภาษีขั้นบันได / นิติบุคคล: 20%) — ผู้ซื้อรับ ภาระภาษี/หนี้/คดี/ความรับผิดเดิมทั้งหมดไปด้วย
- Asset Deal: ขายเฉพาะสินทรัพย์ (เครื่องจักร อาคาร ลูกค้า แบรนด์) — บริษัทผู้ขายเสียภาษีจากกำไรขายสินทรัพย์ + VAT 7% (ถ้ามี) + ภาษีธุรกิจเฉพาะ (3.3% สำหรับอสังหา) — ผู้ซื้อได้สินทรัพย์ "สะอาด" ไม่รับผิดเรื่องเก่า
- ส่วนใหญ่ ผู้ขายชอบ Share Deal (ภาษีถูกกว่า + จบความรับผิดได้) / ผู้ซื้อชอบ Asset Deal (รับเฉพาะที่ต้องการ + ค่าเสื่อมราคาฐานสูงใหม่)
ขายหุ้นทั้งบริษัท — ผู้ขายเสีย Capital Gain Tax (บุคคล: ภาษีขั้นบันได / นิติบุคคล: 20%) ผู้ซื้อรับ ภาระภาษี/หนี้/คดี/ความรับผิดเดิมทั้งหมดไปด้วย — โดยทั่วไป ผู้ขายชอบ เพราะภาษีถูกกว่าและตัดความรับผิดได้
ขายเฉพาะสินทรัพย์ (เครื่องจักร อาคาร ลูกค้า แบรนด์) — บริษัทผู้ขายเสียภาษีจากกำไรขาย + VAT 7% (ถ้ามี) + ภาษีธุรกิจเฉพาะ 3.3% (อสังหา) ผู้ซื้อได้สินทรัพย์ "สะอาด" + ค่าเสื่อมราคาฐานใหม่ — ผู้ซื้อชอบ
ตัวอย่างคำนวณภาษี + Pitfall
SME ค้าปลีกขาย 50 ล้านบาท: Share Deal — ผู้ถือหุ้น (บุคคล) ได้กำไรจากการขายหุ้น 30 ล้าน (ต้นทุนหุ้น 20 ล้าน) — เสียภาษีบุคคลขั้นบันได ~30-35% ของกำไร ~9-10 ล้าน Asset Deal — บริษัทขายของได้ 50 ล้าน (มูลค่าตามบัญชี 25 ล้าน) — กำไร 25 ล้าน × CIT 20% = 5 ล้าน + VAT 7% บนสินทรัพย์ที่ต้องเสีย + ผู้ขายต้องชำระบัญชีและจ่ายเงินสดให้ผู้ถือหุ้น (ปันผล WHT 10%) Pitfall: Due Diligence — ผู้ซื้อ Share Deal ต้องตรวจ ภาษี/หนี้สิน/คดี/สิทธิแรงงานอย่างละเอียด เพราะรับผิดทั้งหมด
Asset Deal — ใส่กำไรจากการขายสินทรัพย์ (ราคาขาย − มูลค่าตามบัญชี) เพื่อดูภาษีนิติบุคคล (CIT 20%)
การขายกิจการเป็นเรื่อง ครั้งเดียวในชีวิต — จ้าง M&A Advisor + ทนายธุรกิจมืออาชีพคุ้มทุกบาท
มีคำถามเพิ่มเติม? ปรึกษาทีม CKH Accounting ได้ฟรี
ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป (อัปเดต พ.ศ. 2569) อัตรา/เกณฑ์อาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศกรมสรรพากรหรือกฎหมายที่เกี่ยวข้อง — โปรดปรึกษาผู้สอบบัญชีก่อนนำไปปฏิบัติจริง
มีคำถามเกี่ยวกับบัญชีหรือภาษี? ปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ฟรี
ปรึกษาฟรี