ขายผ่อน รับรู้รายได้ยังไง
ขายผ่อน แม้ลูกค้ายังไม่จ่ายเต็ม — ตาม TFRS 15 ให้ รับรู้รายได้ทันที เท่ามูลค่าปัจจุบันของกระแสเงินสดที่จะได้ ไม่ใช่ทยอยตามงวด
2 รูปแบบหลัก
- ผ่อน 0% (ไม่มีดอกเบี้ย) — รับรู้รายได้เท่าราคาเงินสด (ราคาขายปัจจุบัน), ส่วนต่างระหว่างยอดผ่อนกับราคาเงินสด = ดอกเบี้ยรับ ทยอยรับรู้ตามอายุสัญญา
- ผ่อนมีดอกเบี้ย — รับรู้รายได้เท่าราคาสินค้า, ดอกเบี้ยแยกเป็นรายได้ดอกเบี้ย (Interest Income) ตามวิธี Effective Interest Rate
- ลูกหนี้ที่ยังไม่จ่าย = ลูกหนี้การค้า/ลูกหนี้ค่างวด — ต้องประเมินค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญตาม TFRS 9 ECL
- ภาษี VAT — Tax Point ที่ส่งมอบ ออกใบกำกับเต็มยอดทันทีตามมูลค่าสินค้า
รายได้สินค้า: รับรู้เท่าราคาเงินสด (มูลค่าปัจจุบัน) ทันทีที่ส่งมอบ
ดอกเบี้ย: ส่วนต่างยอดผ่อนรวม − ราคาเงินสด = ดอกเบี้ยรับซ่อน ทยอยรับรู้ตามอายุสัญญา (EIR)
หมายเหตุ: ถ้าผ่อนสั้น ≤ 12 เดือน มูลค่าปัจจุบันใกล้ราคาขาย อาจไม่ต้องแยกดอกเบี้ย
รายได้สินค้า: รับรู้เท่าราคาสินค้า ทันทีที่ส่งมอบ
ดอกเบี้ย: แยกเป็นรายได้ดอกเบี้ย (Interest Income) รับรู้ตามวิธี Effective Interest Rate
หมายเหตุ: ลูกหนี้ค่างวดต้องตั้งค่าเผื่อ ECL ตาม TFRS 9 ตามอายุหนี้
กับดักที่พบบ่อย
ผ่อน 24 เดือนขึ้นไป อย่าลืมคำนวณดอกเบี้ยซ่อน (Imputed Interest) — เช่น ขายเครื่องใช้ไฟฟ้า 60,000 ผ่อน 36 เดือนงวดละ 1,667 ราคาเงินสดจริง 52,000 → รายได้สินค้า 52,000 + ดอกเบี้ยรับ 8,000 ทยอยรับรู้ตามวิธีดอกเบี้ยที่แท้จริง ส่วนเรื่อง หนี้สูญ ต้องตั้งสำรอง ECL ตามอายุลูกหนี้ — อย่ารอจนเก็บเงินไม่ได้แล้วค่อยตัด
ขายเครื่องใช้ไฟฟ้า 60,000 ผ่อน 36 งวด ราคาเงินสดจริง 52,000 — รับรู้รายได้สินค้าเท่าไร?
บริษัทค้าปลีก/ไฟแนนซ์ที่มียอดผ่อนเยอะ ควรปรึกษา CKH วางระบบรับรู้รายได้ + ECL ตั้งแต่ต้นปี
หมายเหตุ: TFRS 15 และ TFRS 9 ใช้กับกิจการ PAEs — กิจการ NPAEs (SME ส่วนใหญ่) ใช้มาตรฐาน TFRS for NPAEs ซึ่งมีวิธีที่ง่ายกว่า
มีคำถามเพิ่มเติม? ปรึกษาทีม CKH Accounting ได้ฟรี
ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป (อัปเดต พ.ศ. 2569) อัตรา/เกณฑ์อาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศกรมสรรพากรหรือกฎหมายที่เกี่ยวข้อง — โปรดปรึกษาผู้สอบบัญชีก่อนนำไปปฏิบัติจริง
มีคำถามเกี่ยวกับบัญชีหรือภาษี? ปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ฟรี
ปรึกษาฟรี