Job Costing เหมาะกับธุรกิจไหน
Job Costing = ระบบที่บันทึกต้นทุน แยกตามงานหรือสัญญา — เหมาะกับธุรกิจที่งานแต่ละชิ้นไม่เหมือนกัน เห็นกำไรขาดทุนรายโปรเจกต์
หลักการทำงาน
- แต่ละงาน/ลูกค้า/โปรเจกต์ มี Job Card หรือ Job Order แยก
- รวมต้นทุน 3 ส่วน: วัตถุดิบทางตรง + ค่าแรงทางตรง + ค่าโสหุ้ยปันส่วน (OH)
- วัตถุดิบ — เบิกจากคลังด้วย Material Requisition Form ระบุรหัสงาน
- ค่าแรงทางตรง — บันทึก Time Sheet ของพนักงานที่ทำงานนั้น
- ค่าโสหุ้ย — ปันส่วนตามอัตราที่กำหนด (Predetermined OH Rate) เช่น บนชั่วโมงแรงงาน หรือชั่วโมงเครื่องจักร
- คำนวณกำไรขั้นต้นรายงาน → ตัดสินใจรับงานในอนาคตได้
เก็บต้นทุน: แยกตามงาน/สัญญา (Job Card) แต่ละชิ้น
เหมาะกับ: งานสั่งทำที่ไม่เหมือนกัน — รับเหมาก่อสร้าง เฟอร์นิเจอร์สั่งทำ ซ่อมรถ ที่ปรึกษา
ผลลัพธ์: เห็นกำไรขั้นต้นรายโปรเจกต์ ใช้ตั้งราคาและเลือกรับงาน
เก็บต้นทุน: เฉลี่ยต่อหน่วยตามขั้นตอนผลิต (Process)
เหมาะกับ: ผลิตจำนวนมาก สินค้าเหมือนกันทุกชิ้น — น้ำดื่ม ขนมปังโรงงาน
ผลลัพธ์: ต้นทุนเฉลี่ยต่อหน่วย ใช้คุมต้นทุนการผลิตต่อเนื่อง
ตัวอย่าง — รับเหมาทำตู้ไม้สั่งทำ
- วัตถุดิบทางตรง: ไม้ + อุปกรณ์ = 18,000 บาท (เบิกตาม MR)
- ค่าแรงทางตรง: ช่าง 3 คน × 5 วัน × 1,200 บาท = 18,000 บาท
- ค่าโสหุ้ยปันส่วน: 15 ชั่วโมงเครื่อง × 200 บาท = 3,000 บาท
- ต้นทุนรวม: 39,000 บาท — ตั้งราคาขาย 55,000 บาท กำไรขั้นต้น 16,000 (29%)
- เปรียบเทียบกับงบประมาณ (Quoted): ถ้าจริงเกินงบ → วิเคราะห์ Variance หาสาเหตุ
ปัญหาที่พบบ่อย
- OH Rate ไม่ถูกต้อง — Predetermined Rate ตั้งต้นปี ถ้าใช้จริงสูงกว่า/ต่ำกว่า → Over/Under-applied OH ต้องปรับสิ้นปี
- วัตถุดิบเบิกแล้วไม่ระบุงาน — ทำให้ต้นทุนงานไม่ครบ
- Time Sheet ไม่ครบ — ช่างไม่บันทึก ทำให้ต้นทุนค่าแรงต่ำเกินจริง
- WIP สะสมเยอะ — งานยังไม่จบสะสมต้นทุนใน Work-in-Progress ต้องเช็คทุกสิ้นเดือน
- รับรู้รายได้ตาม TFRS 15 — สำหรับงานยาว ใช้ Percentage-of-Completion ไม่ใช่รอจบงาน
- กำหนดรหัส Job Number ให้ทุกงาน + เปิด Job Card
- ออกแบบฟอร์ม Material Requisition + Time Sheet ที่บังคับระบุรหัสงาน
- คำนวณ Predetermined OH Rate ต้นปี = ค่าโสหุ้ยประมาณการ ÷ Activity Base
- บันทึกต้นทุน WIP รายโปรเจกต์ และปิดงานเมื่อเสร็จ
- เทียบต้นทุนจริง vs ใบเสนอราคา → วิเคราะห์ Variance และปรับ Over/Under OH สิ้นปี
Job Costing ที่ดีต้องวินัยในการบันทึก — ปรึกษาเราเพื่อออกแบบระบบและรายงานที่ใช้งานจริง
มีคำถามเพิ่มเติม? ปรึกษาทีม CKH Accounting ได้ฟรี
ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป (อัปเดต พ.ศ. 2569) อัตรา/เกณฑ์อาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศกรมสรรพากรหรือกฎหมายที่เกี่ยวข้อง — โปรดปรึกษาผู้สอบบัญชีก่อนนำไปปฏิบัติจริง
มีคำถามเกี่ยวกับบัญชีหรือภาษี? ปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ฟรี
ปรึกษาฟรี