ตีราคาที่ดินใหม่ ทำได้ไหม ดีไหม
ที่ดินที่บริษัทถือไว้นานมัก ราคาตลาดสูงกว่าราคาทุน — TAS 16 ยอมให้ตีราคาใหม่ตามมูลค่ายุติธรรม (Revaluation Model) แต่มาพร้อมภาระเอกสาร
ข้อดี-ข้อระวัง
- ข้อดี: งบดุลสะท้อนความมั่งคั่งจริง อัตราส่วน D/E ดีขึ้น เพิ่ม Borrowing Capacity
- ข้อระวัง: ต้องจ้างผู้ประเมินอิสระ + ตีราคาสม่ำเสมอทุก 3–5 ปี (หรือทันทีเมื่อตลาดเปลี่ยนใหญ่)
- เลือก Class: ถ้าเลือก Revaluation ต้องใช้กับสินทรัพย์ทั้ง กลุ่ม (เช่นที่ดินทั้งหมด) ไม่ใช่บางแปลง
- ส่วนเพิ่ม (Revaluation Surplus) เข้า OCI (Other Comprehensive Income) ในส่วนของผู้ถือหุ้น ไม่ผ่านงบกำไรขาดทุน
- ภาษี: การตีราคาไม่ทำให้กำไรทางภาษีเพิ่ม (สรรพากรยึด Cost Model) — แต่เกิด Deferred Tax Liability
มูลค่าในงบ: ราคาทุนเดิม (ที่ดินไม่หักค่าเสื่อม)
ภาระ: ไม่ต้องจ้างผู้ประเมิน ไม่มีค่าใช้จ่ายซ้ำ
เหมาะกับ: ที่ดินใช้งานเล็ก ๆ ราคาไม่เปลี่ยนมาก หรือกิจการที่ไม่อยากเพิ่มภาระเอกสาร
มูลค่าในงบ: มูลค่ายุติธรรม ส่วนเพิ่มเข้า Revaluation Surplus (OCI)
ภาระ: จ้างผู้ประเมินอิสระทุก 3–5 ปี (ครั้งละ 20,000–100,000 บาท) + ตีทั้ง class
เหมาะกับ: จะขอกู้/เตรียม IPO ต้องการแสดง NAV จริง — เกิด Deferred Tax Liability
กระบวนการตีราคา
- ขั้นที่ 1: ว่าจ้างผู้ประเมินทรัพย์สินอิสระ (จด ทบ.) ที่ได้รับการรับรอง
- ขั้นที่ 2: รับรายงานประเมินมูลค่ายุติธรรม (Market Comparison/Income Approach)
- ขั้นที่ 3: บันทึก Dr.ที่ดิน Cr.Revaluation Surplus (OCI) สำหรับส่วนเพิ่ม
- ขั้นที่ 4: บันทึก Deferred Tax Liability = ส่วนเพิ่ม × 20%
- ขั้นที่ 5: เปิดเผยใน Notes — วันที่ประเมิน วิธีประเมิน ผู้ประเมิน สมมติฐาน
- ว่าจ้างผู้ประเมินทรัพย์สินอิสระที่ได้รับการรับรอง (ตลท./ก.ล.ต./สมาคม)
- รับรายงานประเมินมูลค่ายุติธรรม (Market Comparison หรือ Income Approach)
- บันทึกส่วนเพิ่ม Dr.ที่ดิน / Cr.Revaluation Surplus เข้า OCI
- ตั้ง Deferred Tax Liability = ส่วนเพิ่ม × 20%
- เปิดเผยใน Notes — วันที่ วิธี ผู้ประเมิน และสมมติฐาน
การตีราคาใหม่ ผูกพันระยะยาว — ปรึกษาทีมและผู้สอบบัญชีก่อนตัดสินใจเปลี่ยนนโยบาย
มีคำถามเพิ่มเติม? ปรึกษาทีม CKH Accounting ได้ฟรี
ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป (อัปเดต พ.ศ. 2569) อัตรา/เกณฑ์อาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศกรมสรรพากรหรือกฎหมายที่เกี่ยวข้อง — โปรดปรึกษาผู้สอบบัญชีก่อนนำไปปฏิบัติจริง
มีคำถามเกี่ยวกับบัญชีหรือภาษี? ปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ฟรี
ปรึกษาฟรี