กลับไปหน้าบทความทั้งหมด
พนักงาน/แรงงาน · 28 มี.ค. 2569

ตั้งสำรองเงินชดเชยพนักงาน (TAS 19) ทำไมสำคัญ

TAS 19 (ผลประโยชน์พนักงาน) บังคับให้กิจการ ประเมินภาระค่าชดเชยพนักงานในอนาคต และตั้งสำรองในงบดุล — เป็นภาระที่หลายบริษัทมองข้ามจนถึงเวลาตรวจสอบงบครั้งแรก แล้วต้องตั้งย้อนหลัง กระทบกำไรหลายล้าน

หลักการสำคัญของ TAS 19

  • กิจการต้องประเมิน ค่าชดเชยที่จะจ่ายเมื่อพนักงานเกษียณ/ลาออก (ตาม พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน 30–400 วัน)
  • ใช้สมมติฐานทางคณิตศาสตร์ประกันภัย (Actuary) — อัตราขึ้นเงินเดือน, อัตราการลาออก, อายุเกษียณ, อัตราคิดลด
  • บันทึก หนี้สินภาระผูกพันผลประโยชน์พนักงาน ในงบดุล + ค่าใช้จ่ายผลประโยชน์พนักงาน ในงบกำไรขาดทุน
  • ผลกำไร/ขาดทุนจากการประมาณการ (Actuarial Gain/Loss) บันทึกใน OCI (กำไรเบ็ดเสร็จอื่น)
  • SME ที่ใช้ TFRS for NPAEs สามารถคำนวณแบบ ประมาณการอย่างง่าย ได้ ไม่ต้องจ้าง Actuary ทุกปี
ทดสอบความเข้าใจ

บริษัทเปิดมา 12 ปี ไม่เคยตั้งสำรองผลประโยชน์พนักงานตาม TAS 19 เลย — ผลคืออะไร?

ทำไมสำคัญสำหรับเจ้าของ SME

  • กระทบกำไรในงบ — ทำให้กำไรลดลงในปีที่ตั้งครั้งแรก (แต่ภาษีนิติบุคคลไม่ลด — สรรพากรให้หักได้เฉพาะเมื่อจ่ายจริง)
  • หนี้สินในงบดุลเพิ่ม — กระทบอัตราส่วน D/E และ Working Capital — ธนาคารดูตอนขอสินเชื่อ
  • ผู้สอบบัญชีบังคับ — ไม่ตั้งสำรองจะมีหมายเหตุประกอบงบ "งบไม่เป็นไปตามมาตรฐาน"
  • ตัวอย่างประมาณการ: พนักงาน 10 คน × เงินเดือนเฉลี่ย 20,000 × ค่าชดเชยเฉลี่ย 5 เดือน ≈ 1 ล้านบาท ต้องตั้งสำรองในงบ
เปรียบเทียบ

คำนวณแบบประมาณการอย่างง่าย ไม่ต้องจ้าง Actuary ทุกปี

  • สูตร: จำนวนพนักงาน × ค่าจ้างเฉลี่ย × วันชดเชยตามอายุงาน
  • บันทึกเป็นหนี้สินภาระผูกพันในงบดุล
  • ต้นทุนต่ำ เหมาะกับกิจการขนาดเล็ก

ต้องใช้นักคณิตศาสตร์ประกันภัย (Actuary) คำนวณตาม TAS 19

  • ใช้สมมติฐาน: อัตราขึ้นเงินเดือน, อัตราลาออก, อายุเกษียณ, อัตราคิดลด
  • ค่าจ้าง Actuary ~50,000–200,000 บาท/ครั้ง ทุก 1–3 ปี
  • เปิดเผยข้อมูลครบ + Actuarial Gain/Loss บันทึกใน OCI

หากเปิดบริษัทมานานและไม่เคยตั้งสำรอง TAS 19 — ปรึกษาผู้สอบบัญชีโดยเร็ว ก่อนรอบบัญชีถัดไป เพื่อวางแผนการตั้งให้กระทบกำไรน้อยที่สุด

มีคำถามเพิ่มเติม? ปรึกษาทีม CKH Accounting ได้ฟรี

ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป (อัปเดต พ.ศ. 2569) มาตรฐาน/อัตราอาจต่างกันตามลักษณะธุรกิจและประกาศล่าสุด — โปรดปรึกษาผู้สอบบัญชีก่อนนำไปปฏิบัติจริง

มีคำถามเกี่ยวกับบัญชีหรือภาษี? ปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ฟรี

ปรึกษาฟรี