ค้าขายต่างประเทศ บันทึกอัตราแลกเปลี่ยนยังไง
ธุรกรรมที่เป็นเงินตราต่างประเทศต้อง แปลงเป็นเงินบาท โดยใช้ อัตราแลกเปลี่ยน ณ วันที่ทำธุรกรรม ตาม TAS 21 (ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ)
หลัก 3 ขั้นที่ต้องบันทึก
- วันทำรายการ: ใช้อัตราในวันนั้น (Spot Rate) — อนุญาตใช้อัตราเฉลี่ยรายสัปดาห์/รายเดือนได้หากไม่ผันผวนมาก
- ปลายงวด (Year-end): ปรับยอดลูกหนี้/เจ้าหนี้ที่ยังเป็น FX ด้วยอัตราปิดงวด (Closing Rate) → เกิด Unrealised Gain/Loss
- วันรับ-จ่ายเงินจริง: ต่างจากอัตราที่บันทึกครั้งสุดท้าย → Realised Gain/Loss
ตัวอย่างคำนวณ
ขายสินค้า USD 10,000 วันที่ 1 ต.ค. อัตรา 35 บาท/USD → ลูกหนี้ 350,000 บาท สิ้นปี 31 ธ.ค. อัตรา 36 บาท/USD → ปรับลูกหนี้เป็น 360,000 บาท + กำไร FX ที่ยังไม่เกิดขึ้นจริง 10,000 บาท เก็บเงินจริง 15 ม.ค. อัตรา 34 บาท/USD → ได้รับ 340,000 บาท + ขาดทุน FX ที่เกิดขึ้นจริง 20,000 บาท
- วันทำรายการ: แปลงเป็นบาทด้วยอัตราในวันนั้น (Spot Rate) — ใช้อัตราเฉลี่ยรายสัปดาห์/เดือนได้หากไม่ผันผวนมาก
- ปลายงวด (Year-end): ปรับยอดลูกหนี้/เจ้าหนี้ FX ที่ยังค้างด้วยอัตราปิดงวด (Closing Rate) → เกิด Unrealised Gain/Loss
- วันรับ-จ่ายเงินจริง: เทียบกับอัตราที่บันทึกครั้งสุดท้าย → Realised Gain/Loss
- เลือกแหล่งอัตราอ้างอิงสม่ำเสมอ (เช่น อัตราของ ธปท.) และใช้ตลอดทั้งปีตาม TAS 21
เรื่องภาษีที่ต้องระวัง
สรรพากรยอมรับการบันทึก FX ตาม TAS 21 — Unrealised Gain/Loss ปลายงวดถือเป็นรายได้/รายจ่ายทางภาษีตามมาตรา 65 ทวิ (5) ของประมวลรัษฎากร แต่ต้องเลือกอัตราอ้างอิงที่สม่ำเสมอ (เช่น อัตราขายของธนาคารแห่งประเทศไทย) และใช้ตลอดทั้งปี
ใส่ยอดเงิน USD แล้วดูมูลค่าเป็นบาท ณ อัตรา 35 บาท/USD (ตัวอย่างวันออกใบกำกับ)
การบันทึก FX ผิดอาจกระทบทั้งงบและภาษี ปรึกษาผู้สอบบัญชีหากมีธุรกรรม FX มูลค่าสูงหรือซับซ้อน
มีคำถามเพิ่มเติม? ปรึกษาทีม CKH Accounting ได้ฟรี
ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป (อัปเดต พ.ศ. 2569) อัตรา/เกณฑ์อาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศกรมสรรพากรหรือกฎหมายที่เกี่ยวข้อง — โปรดปรึกษาผู้สอบบัญชีก่อนนำไปปฏิบัติจริง
มีคำถามเกี่ยวกับบัญชีหรือภาษี? ปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ฟรี
ปรึกษาฟรี