จุดคุ้มทุน (Break-even) คำนวณยังไง
จุดคุ้มทุน (Break-even Point) คือยอดขายที่กำไรเป็นศูนย์ — ขายน้อยกว่านี้ = ขาดทุน ขายมากกว่า = กำไร เป็นเครื่องมือสำคัญก่อนตัดสินใจลงทุนหรือรับโปรเจกต์
สูตรหลัก 2 แบบ
- หน่วย: จุดคุ้มทุน (หน่วย) = ต้นทุนคงที่ ÷ (ราคาขาย/หน่วย − ต้นทุนผันแปร/หน่วย)
- บาท: จุดคุ้มทุน (บาท) = ต้นทุนคงที่ ÷ Contribution Margin Ratio (CM% = CM/ราคาขาย)
ตัวเลขในวงเล็บคือ กำไรส่วนเกินต่อหน่วย (Contribution Margin) — เงินที่เหลือจากการขาย 1 ชิ้น หลังหักต้นทุนผันแปร ใช้ไปจ่ายต้นทุนคงที่ก่อน แล้วที่เหลือคือกำไร
ตัวอย่างเปรียบเทียบ
สมมติต้นทุนคงที่ 100,000 บาท/เดือน — ลองดูว่ากำไรขั้นต้นต่อหน่วยต่างกันจะต้องขายต่างกันแค่ไหน
ใส่ต้นทุนคงที่ต่อเดือน แล้วดูจุดคุ้มทุน (หน่วย) เมื่อกำไรส่วนเกิน (CM) = 40 บาท/หน่วย
การประยุกต์ใช้ในสถานการณ์จริง
การคำนวณจุดคุ้มทุนช่วยตัดสินใจหลายเรื่อง เช่น เปิดสาขาใหม่ จ้างพนักงานเพิ่ม ลงทุนเครื่องจักรใหม่ ตั้งราคาสินค้าใหม่ และวิเคราะห์ Margin of Safety (ระยะห่างยอดขายปัจจุบันกับจุดคุ้มทุน)
- หาต้นทุนคงที่รวม/เดือน — ค่าเช่า เงินเดือนประจำ ค่าเสื่อม ฯลฯ ที่จ่ายเท่าเดิมไม่ว่าขายมากน้อย
- หากำไรส่วนเกินต่อหน่วย (CM) = ราคาขาย/หน่วย − ต้นทุนผันแปร/หน่วย
- คำนวณจุดคุ้มทุน (หน่วย) = ต้นทุนคงที่ ÷ CM ต่อหน่วย
- หรือคิดเป็นบาท = ต้นทุนคงที่ ÷ CM Ratio (CM ÷ ราคาขาย)
- วัด Margin of Safety = (ยอดขายจริง − BEP) ÷ ยอดขายจริง × 100% ควรมากกว่า 20%
BEP เป็นเครื่องมือพื้นฐาน แต่ต้องตรวจสมมติฐานเสมอ ปรึกษาผู้สอบบัญชีเพื่อวิเคราะห์ Scenario ที่ซับซ้อนขึ้น
มีคำถามเพิ่มเติม? ปรึกษาทีม CKH Accounting ได้ฟรี
ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป (อัปเดต พ.ศ. 2569) อัตรา/เกณฑ์อาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศกรมสรรพากรหรือกฎหมายที่เกี่ยวข้อง — โปรดปรึกษาผู้สอบบัญชีก่อนนำไปปฏิบัติจริง
มีคำถามเกี่ยวกับบัญชีหรือภาษี? ปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ฟรี
ปรึกษาฟรี