มาตรฐาน NPAEs vs PAEs SME ใช้อันไหน
ในไทยมาตรฐานบัญชีแบ่งเป็น 2 ระดับหลัก — NPAEs (Non-Publicly Accountable Entities) สำหรับ SME และ PAEs/TFRS เต็มรูป สำหรับบริษัทมหาชนหรือที่ระดมทุนสาธารณะ การเลือกผิดมีผลต่อทั้งต้นทุนทำบัญชีและการดึงดูดนักลงทุน
ความแตกต่างหลัก
- NPAEs — ง่ายกว่า เน้นต้นทุนเดิม (Historical Cost) ไม่มี Deferred Tax, ไม่ต้องประเมิน Fair Value บางรายการ, ไม่ต้องทำ ECL TFRS 9 เต็มรูป ใช้กับ SME ทั่วไป
- PAEs (TFRS เต็มรูป) — เข้มงวด มีทุกมาตรฐาน เช่น TFRS 9 (Financial Instruments + ECL), TFRS 15 (Revenue 5-step), TFRS 16 (Leases capitalize)
- SME ที่ไม่ใช่บริษัทมหาชน — ใช้ NPAEs ได้ ประหยัดต้นทุนการทำงานราว 30–50%
- ถ้าวางแผนระดมทุนสาธารณะ/เข้าตลาดหุ้น/ออกหุ้นกู้ — ต้องเปลี่ยนเป็น PAEs ล่วงหน้า 1–2 ปี
- การเปลี่ยนจาก NPAEs → PAEs ต้องปรับงบย้อนหลัง (Retrospective) เพื่อเปรียบเทียบ
NPAEs — สำหรับกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ ง่ายกว่า เน้นต้นทุนเดิม (Historical Cost) ไม่มี Deferred Tax ไม่ต้องทำ ECL เต็มรูป สัญญาเช่าบันทึกเป็นค่าเช่ารายเดือน ประหยัดต้นทุนทำบัญชีราว 30–50% เหมาะกับ SME ทั่วไป
PAEs (TFRS เต็มรูป) — สำหรับบริษัทมหาชน/ระดมทุนสาธารณะ มีครบทุกมาตรฐาน: TFRS 9 (ECL ลูกหนี้), TFRS 15 (Revenue 5-step), TFRS 16 (สัญญาเช่าขึ้นงบเป็น Right-of-Use Asset + Lease Liability) เข้มงวดและต้นทุนสูงกว่า
ตัวอย่างความต่างที่กระทบงบ
ตัวอย่างชัดที่สุด — TFRS 16 Leases (PAEs ใช้) ต้องบันทึกสัญญาเช่าระยะยาว (เกิน 12 เดือน) เป็น Right-of-Use Asset + Lease Liabilityในงบดุล กระทบทั้งสินทรัพย์และหนี้สิน และค่าใช้จ่ายเปลี่ยนจากค่าเช่าเป็นค่าเสื่อม + ดอกเบี้ย ส่วน NPAEs บันทึกเป็นค่าเช่ารายเดือนตามจริง อีกตัวอย่าง — TFRS 9 ECL (PAEs) ต้องประเมินการด้อยค่าลูกหนี้ล่วงหน้า (Expected Credit Loss) ตาม Aging Bucket (0–2%, 5–10%, 25–50%, 50–100%) NPAEs ทำเพียงตัดหนี้สูญตามที่เกิดจริง การเลือกระดับมาตรฐานจึง ส่งผลต่อภาพงบที่นักลงทุนเห็น — บริษัทที่จะ IPO ต้องเปลี่ยนล่วงหน้าเพื่อให้มีงบ PAEs ครบ 2–3 ปีเปรียบเทียบ
SME รายได้ต่ำกว่า 30 ล้าน ไม่มีแผนระดมทุนสาธารณะ ควรใช้มาตรฐานระดับใด?
การเปลี่ยนระดับมาตรฐานเป็นเรื่องที่ทำครั้งเดียวแล้วยากกลับ ปรึกษาผู้สอบบัญชีก่อน
มีคำถามเพิ่มเติม? ปรึกษาทีม CKH Accounting ได้ฟรี
ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป (อัปเดต พ.ศ. 2569) อัตรา/เกณฑ์อาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศกรมสรรพากรหรือกฎหมายที่เกี่ยวข้อง — โปรดปรึกษาผู้สอบบัญชีก่อนนำไปปฏิบัติจริง
มีคำถามเกี่ยวกับบัญชีหรือภาษี? ปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ฟรี
ปรึกษาฟรี