Startup ระดมทุน ภาษีและบัญชี
Startup ที่ระดมทุนจาก VC, Angel หรือ Crowdfunding มี เครื่องมือการเงินหลายแบบ — แต่ละแบบกระทบงบการเงินและภาษีต่างกัน รวมถึงสิทธิของผู้ก่อตั้งและนักลงทุนในอนาคต
3 รูปแบบหลักที่ใช้บ่อย
- Equity Round — ออกหุ้นสามัญใหม่ขาย เงินทุนเข้าส่วนของผู้ถือหุ้นโดยตรง บันทึก: เดบิตเงินสด / เครดิตทุนชำระแล้ว + ส่วนเกินมูลค่าหุ้น
- Convertible Note (CN) — ตราสารหนี้ที่แปลงเป็นหุ้นได้เมื่อรอบหน้า มี Discount และ Valuation Cap ก่อนแปลงบันทึกเป็นหนี้สิน + ดอกเบี้ยค้างจ่าย
- SAFE (Simple Agreement for Future Equity) — สัญญาออกหุ้นในอนาคต ไม่มีดอกเบี้ย ไม่มีกำหนดชำระ บางมาตรฐานบัญชีตีความเป็นทุน บางส่วนเป็นหนี้สิน — ขึ้นกับเงื่อนไข
- ESOP (Employee Stock Option Plan) — สิทธิซื้อหุ้นพนักงาน มีผลกระทบภาษีและการคำนวณ Dilution
ตราสารหนี้ที่แปลงเป็นหุ้นได้ ในรอบถัดไป มี Discount และ Valuation Cap — มี ดอกเบี้ยและกำหนดชำระ ก่อนแปลงบันทึกเป็น หนี้สิน + ดอกเบี้ยค้างจ่าย
Simple Agreement for Future Equity — สัญญาออกหุ้นในอนาคต ไม่มีดอกเบี้ย ไม่มีกำหนดชำระ การจัดประเภททางบัญชีเป็นทุนหรือหนี้สิน ขึ้นกับเงื่อนไขสัญญา
ภาษีและจุดที่พลาดบ่อย
การประเมินมูลค่า (Valuation) ในรอบ Equity ส่งผลต่อภาษีของผู้ก่อตั้งหากได้รับหุ้น ESOP — ส่วนต่างราคาให้กับราคาตลาดถือเป็น ประโยชน์เพิ่ม เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา การรับ SAFE จาก VC ต่างประเทศต้องตรวจ หัก ณ ที่จ่ายข้ามแดนและพิจารณา DTA (อนุสัญญาภาษีซ้อน) ส่วนค่าธรรมเนียมที่ปรึกษากฎหมาย/บัญชีในรอบระดมทุนสามารถบันทึกเป็น Issuance Cost หักจากส่วนเกินมูลค่าหุ้นได้ ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายงวด
ค่าธรรมเนียมที่ปรึกษากฎหมาย/บัญชีในรอบระดมทุน Equity ควรบันทึกอย่างไร?
โครงสร้างการลงทุนซับซ้อน ก่อนเซ็นเอกสารควรปรึกษาทั้งทนายและผู้สอบบัญชีพร้อมกัน
มีคำถามเพิ่มเติม? ปรึกษาทีม CKH Accounting ได้ฟรี
ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป (อัปเดต พ.ศ. 2569) อัตรา/เกณฑ์อาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศกรมสรรพากรหรือกฎหมายที่เกี่ยวข้อง — โปรดปรึกษาผู้สอบบัญชีก่อนนำไปปฏิบัติจริง
มีคำถามเกี่ยวกับบัญชีหรือภาษี? ปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ฟรี
ปรึกษาฟรี