ผู้รับเหมาก่อสร้าง รับรู้รายได้ยังไง
ผู้รับเหมาก่อสร้างทำงาน หลายเดือนถึงหลายปี — การรับรู้รายได้ตาม TFRS 15 มี 2 รูปแบบ — เลือกผิดส่งผลกับงบและภาษีอย่างมาก
TFRS 15 — 2 รูปแบบรับรู้รายได้
- Over time (รับรู้ระหว่างทำงาน): เมื่อเข้าเงื่อนไขใดเงื่อนไขหนึ่ง — (1) ลูกค้าได้ประโยชน์ระหว่างทำงาน (2) งานสร้างบนที่ลูกค้า (3) งานเฉพาะลูกค้าและไม่มีมูลค่าทางเลือก + มีสิทธิ์รับค่างวด
- Point in time (รับรู้ตอนเสร็จ): เมื่อโอนการควบคุมทั้งหมด เช่น สร้างเพื่อขายโครงการ Pre-sale ที่ลูกค้ายังไม่ได้รับโอน
- ก่อสร้างทั่วไป (รับจ้างสร้าง บนที่ลูกค้า) = Over time ใช้วิธี Cost-to-Cost (POC)
- โครงการอสังหา/Property Developer ที่ Pre-sale = Point in time รับรู้ตอนโอนกรรมสิทธิ์
รับเหมาสร้างโรงงาน 18 เดือน บนที่ดินของลูกค้า — ตาม TFRS 15 ต้องรับรู้รายได้แบบใด?
วิธีคำนวณ POC + Pitfall ที่ระวัง
มูลค่าสัญญา 50 ล้านบาท, ต้นทุนรวมประมาณ 40 ล้านบาท, สิ้นปีนี้เกิดต้นทุน 12 ล้าน % เสร็จ = 12/40 = 30% รับรู้รายได้ = 30% × 50M = 15 ล้าน กำไรปีนี้ = 15M − 12M = 3 ล้าน Pitfall: (1) ประมาณการต้นทุนรวมต้องแม่นยำและ Update ทุก Period — ถ้าต้นทุนจริงจะเกินงบ ต้องบันทึก ขาดทุนที่คาดล่วงหน้า (Onerous Contract) ทันที (2) ค่างวดที่รับล่วงหน้า ≠ รายได้ที่รับรู้ — บันทึกเป็นหนี้สิน Contract Liability (3) ภาษีอาจใช้ POC เช่นกันถ้าเป็นวิธีบัญชี (มาตรฐานเดียว)
มูลค่าสัญญา 50 ล้าน ต้นทุนรวมประมาณ 40 ล้าน — ใส่ต้นทุนที่เกิดจริงสะสม เพื่อดูรายได้ที่รับรู้ตาม POC (= ต้นทุน/40M × 50M = ต้นทุน × 1.25)
การรับรู้รายได้ก่อสร้างมีรายละเอียดมาก — ปรึกษาผู้สอบบัญชีที่มีประสบการณ์ก่อสร้างก่อนปิดงบ
หมายเหตุ: TFRS 15 ใช้กับกิจการที่มีส่วนได้เสียสาธารณะ (PAEs) — กิจการ NPAEs (SME ส่วนใหญ่) ใช้มาตรฐาน TFRS for NPAEs ซึ่งมีหลักการรับรู้รายได้ใกล้เคียงกันแต่ไม่ซับซ้อนเท่า
มีคำถามเพิ่มเติม? ปรึกษาทีม CKH Accounting ได้ฟรี
ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป (อัปเดต พ.ศ. 2569) อัตรา/เกณฑ์อาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศกรมสรรพากรหรือกฎหมายที่เกี่ยวข้อง — โปรดปรึกษาผู้สอบบัญชีก่อนนำไปปฏิบัติจริง
มีคำถามเกี่ยวกับบัญชีหรือภาษี? ปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ฟรี
ปรึกษาฟรี