กลับไปหน้าบทความทั้งหมด
ภาษี · 1 ก.ค. 2569

ภ.ง.ด.90 กับ ภ.ง.ด.91 ต่างกันยังไง เจ้าของกิจการยื่นแบบไหน

ทุกต้นปีเจ้าของธุรกิจ SME ต้องยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นเงินเดือนกรรมการ เงินปันผลจากบริษัท ค่าเช่า หรือรายได้จากงานอิสระ แต่หลายคนยังสับสนว่าต้องใช้แบบ ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.91 สองแบบนี้ใช้ยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปีเหมือนกัน แต่ต่างกันที่ประเภทของเงินได้ที่ผู้ยื่นมี เลือกผิดแบบอาจทำให้กรอกข้อมูลไม่ครบและต้องยื่นเพิ่มภายหลัง

ภ.ง.ด.90 กับ ภ.ง.ด.91 ต่างกันตรงไหน

ความต่างหลักอยู่ที่ว่าคุณมีเงินได้ประเภทเดียวหรือหลายประเภท (อ้างอิงเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40)

  • ภ.ง.ด.91 สำหรับผู้ที่มีเงินได้จากการจ้างแรงงาน (เงินเดือน ค่าจ้าง) ตามมาตรา 40(1) เพียงประเภทเดียวเท่านั้น เช่น พนักงานประจำหรือกรรมการที่รับเฉพาะเงินเดือนจากบริษัท
  • ภ.ง.ด.90 สำหรับผู้ที่มีเงินได้พึงประเมินประเภทอื่น หรือมีเงินได้หลายประเภทรวมกัน เช่น เงินเดือนบวกกับเงินปันผล ค่าเช่า ค่าที่ปรึกษา หรือรายได้จากการค้าขาย
  • กำหนดเวลายื่น ทั้งสองแบบยื่นสำหรับเงินได้ทั้งปี โดยยื่นภายในเดือนมกราคมถึงมีนาคมของปีถัดไป (การยื่นผ่านอินเทอร์เน็ต e-Filing กรมสรรพากรมักประกาศขยายเวลาให้อีกช่วงหนึ่ง ควรตรวจกำหนดของปีนั้น ๆ ก่อนยื่น)

สำหรับเจ้าของกิจการส่วนใหญ่ที่มีรายได้มากกว่าทางเดียว มักต้องใช้ ภ.ง.ด.90 เพราะครอบคลุมเงินได้ทุกประเภท ส่วน ภ.ง.ด.91 จะเหมาะกับคนที่มีเฉพาะเงินเดือนล้วน ๆ

ใครต้องยื่น เกณฑ์เงินได้ขั้นต่ำ

กฎหมายกำหนดว่าเมื่อมีเงินได้ถึงเกณฑ์ขั้นต่ำก็มีหน้าที่ต้องยื่นแบบ แม้คำนวณแล้วอาจไม่มีภาษีต้องชำระก็ตาม เกณฑ์หลักมีดังนี้

  • มีเฉพาะเงินเดือน (40(1)) อย่างเดียว: คนโสดเกิน 120,000 บาทต่อปี หรือคู่สมรส (รวมกัน) เกิน 220,000 บาทต่อปี ต้องยื่น (ใช้ ภ.ง.ด.91)
  • มีเงินได้ประเภทอื่น หรือหลายประเภท: คนโสดเกิน 60,000 บาทต่อปี หรือคู่สมรส (รวมกัน) เกิน 120,000 บาทต่อปี ต้องยื่น (ใช้ ภ.ง.ด.90)
  • เงินได้ 40(5)-(8): ถ้ามีเงินได้กลุ่มนี้ที่ได้รับช่วงมกราคม-มิถุนายน อาจต้องยื่นภาษีครึ่งปี (ภ.ง.ด.94) ภายในเดือนกันยายนด้วย แล้วนำภาษีที่จ่ายไปแล้วมาหักตอนยื่น ภ.ง.ด.90 ปลายปี

ลองทดสอบความเข้าใจว่าตัวเองควรยื่นแบบไหน

ลองเลือกดู

เจ้าของบริษัทรับเงินเดือนกรรมการเดือนละ 50,000 บาท และได้รับเงินปันผลจากบริษัทตัวเองอีกก้อนหนึ่งในปีเดียวกัน ควรยื่นแบบใด?

ไม่ถูกต้อง — ภ.ง.ด.91 ใช้เฉพาะกรณีมีเงินได้จากเงินเดือนประเภทเดียวล้วน ๆ เมื่อมีเงินปันผลเพิ่มเข้ามาจึงใช้ไม่ได้
ถูกต้อง — เมื่อมีทั้งเงินเดือน (40(1)) และเงินปันผล (40(4)) ถือว่ามีเงินได้มากกว่าหนึ่งประเภท ต้องยื่น ภ.ง.ด.90 ที่ครอบคลุมเงินได้ทุกประเภท
ไม่ถูกต้อง — ผู้มีเงินได้ยื่นแบบประจำปีเพียงแบบเดียว เมื่อมีเงินได้หลายประเภทให้ใช้ ภ.ง.ด.90 แบบเดียวก็รวมทุกรายการได้
ไม่ถูกต้อง — การถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายไม่ได้ทำให้พ้นหน้าที่ยื่นแบบ ยังต้องยื่นเพื่อสรุปภาษีทั้งปี และอาจได้คืนหรือต้องชำระเพิ่ม

เตรียมตัวยื่นยังไงให้ครบ

ก่อนยื่นแบบ การรวบรวมเอกสารและตรวจสิทธิลดหย่อนให้ครบจะช่วยให้กรอกได้ถูกและไม่ต้องยื่นเพิ่มภายหลัง ลองเช็กความพร้อม

เช็กลิสต์ก่อนยื่น ภ.ง.ด.90/91
เช็กความพร้อม0/5
  • รวมรายได้ทุกทางตลอดปี แล้วดูว่ามีเงินได้ประเภทเดียวหรือหลายประเภท เพื่อเลือกแบบให้ถูก
  • เก็บหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ของทุกแหล่งเงินได้ไว้ใช้เป็นเครดิตภาษี
  • รวบรวมหลักฐานค่าลดหย่อน เช่น ประกันชีวิต กองทุน RMF/SSF เงินบริจาค ดอกเบี้ยบ้าน
  • ตรวจว่ามีเงินได้ 40(5)-(8) ที่ต้องยื่นครึ่งปี (ภ.ง.ด.94) ไว้ก่อนหรือไม่ เพื่อนำมาหักตอนยื่นปลายปี
  • ยื่นภายในกำหนด (มี.ค. ของปีถัดไป หรือกำหนด e-Filing ที่ประกาศ) เพื่อเลี่ยงเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม

ไม่แน่ใจว่าเงินได้ของคุณเข้าเกณฑ์ไหน ควรยื่น ภ.ง.ด.90 หรือ 91 หรืออยากวางแผนภาษีเงินได้ส่วนตัวควบคู่กับภาษีของบริษัท ปรึกษาทีม CKH Accounting ได้เลย เราช่วยจัดประเภทเงินได้ ตรวจสิทธิลดหย่อน และยื่นแบบให้ถูกต้องครบถ้วน

บทความนี้เป็นแนวทางทั่วไปเกี่ยวกับการยื่นแบบภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภ.ง.ด.90 และ ภ.ง.ด.91 (อ้างอิงข้อมูลกรมสรรพากรเรื่องกำหนดเวลายื่นแบบและเกณฑ์เงินได้ขั้นต่ำตามกฎหมาย; อัปเดต พ.ศ. 2569) กำหนดเวลาและเกณฑ์อาจเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบกับกรมสรรพากรหรือปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตก่อนนำไปใช้จริง

มีคำถามเกี่ยวกับบัญชีหรือภาษี? ปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ฟรี

ปรึกษาฟรี