บริษัทให้กรรมการกู้เงิน ต้องคิดดอกเบี้ยไหม เสียภาษีอะไรบ้าง
บนงบการเงินของ SME หลายแห่งมักมีรายการชื่อ "เงินให้กู้ยืมแก่กรรมการ" หรือ "เงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่บุคคลที่เกี่ยวข้อง" ปรากฏอยู่ ส่วนใหญ่เกิดจากเจ้าของถอนเงินบริษัทไปใช้ส่วนตัว แล้วบัญชีบันทึกเป็นเงินให้กู้ยืมเพราะไม่มีเอกสารรองรับว่าเป็นรายจ่ายของกิจการ ตัวเลขนี้เป็นจุดที่กรมสรรพากรจับตาเป็นพิเศษ เพราะกฎหมายมองว่าถ้าให้กู้ยืมก็ต้องมีดอกเบี้ย บทความนี้สรุปว่าบริษัทให้กรรมการกู้แล้วต้องคิดดอกเบี้ยไหม เสียภาษีอะไรบ้าง และควรจัดการยังไง
บริษัทให้กรรมการกู้ ต้องคิดดอกเบี้ยหรือไม่
โดยหลักบริษัทจะให้กรรมการหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องกู้ยืมโดยไม่คิดดอกเบี้ย หรือคิดต่ำกว่าราคาตลาดโดยไม่มีเหตุอันสมควรไม่ได้ เพราะประมวลรัษฎากรให้อำนาจเจ้าพนักงานประเมินปรับเป็นดอกเบี้ยตามราคาตลาดได้
- อ้างอิงมาตรา 65 ทวิ (4) — กรณีโอนทรัพย์สิน ให้บริการ หรือให้กู้ยืมเงินโดยไม่มีค่าตอบแทน/ค่าบริการ/ดอกเบี้ย หรือมีแต่ต่ำกว่าราคาตลาดโดยไม่มีเหตุอันสมควร เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจประเมินค่าตอบแทนหรือดอกเบี้ยตามราคาตลาดได้
- ราคาตลาด — คือดอกเบี้ยที่คู่สัญญาซึ่งเป็นอิสระต่อกันพึงกำหนดโดยสุจริตตามปกติทางการค้า ในทางปฏิบัติมักเทียบกับอัตราที่สถาบันการเงินคิด หรืออัตราที่บริษัทกู้ยืมมาเอง
- ผลคือรายได้เพิ่ม — แม้บริษัทไม่ได้เก็บดอกเบี้ยจริง ก็อาจถูกประเมินให้มี "ดอกเบี้ยรับ" เพื่อนำไปรวมคำนวณกำไรสุทธิเสียภาษีเงินได้นิติบุคคล
ดอกเบี้ยรับจากการให้กู้ ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะด้วย
อีกภาษีที่มักถูกลืมคือภาษีธุรกิจเฉพาะ (ภ.ธ.40) เพราะการให้กู้ยืมเงินเป็นประจำอาจถูกมองว่าเป็นการประกอบกิจการ "เยี่ยงธนาคารพาณิชย์"
- ฐานภาษีคือดอกเบี้ยรับ — ดอกเบี้ยที่ได้รับ (หรือที่ถูกประเมินตามราคาตลาด) เข้าข่ายกิจการเยี่ยงธนาคารพาณิชย์ ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะในอัตราร้อยละ 3 ของดอกเบี้ยรับ บวกภาษีท้องถิ่นอีกร้อยละ 10 ของภาษี รวมเป็นประมาณร้อยละ 3.3
- ยื่น ภ.ธ.40 รายเดือน — ผู้มีหน้าที่เสียภาษีธุรกิจเฉพาะต้องยื่นแบบและชำระภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป แม้เดือนนั้นจะไม่มีรายรับก็ยังต้องยื่น
- ข้อยกเว้นบริษัทในเครือ — ตามคำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.26/2534 การให้กู้ยืมระหว่างบริษัทในเครือเดียวกัน (ถือหุ้นระหว่างกันไม่ต่ำกว่าร้อยละ 25) ดอกเบี้ยไม่ต้องนำมารวมเป็นรายรับเพื่อเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ แต่ข้อยกเว้นนี้ใช้กับบริษัทในเครือ ไม่ใช่การให้กรรมการที่เป็นบุคคลธรรมดากู้
ใส่ดอกเบี้ยรับต่อปีจากการให้กรรมการกู้ (บาท) เพื่อดูภาษีธุรกิจเฉพาะโดยประมาณในอัตรา 3.3% (รวมภาษีท้องถิ่น)
จัดการเงินให้กู้ยืมกรรมการยังไงให้ปลอดภัย
สิ่งที่ควรทำคือทำให้รายการนี้ถูกต้องและมีเอกสารรองรับ ไม่ปล่อยให้ยอดค้างสะสมโดยไม่มีดอกเบี้ย
- ทำสัญญากู้ยืมเป็นลายลักษณ์อักษรและติดอากรแสตมป์ให้ครบ
- กำหนดอัตราดอกเบี้ยตามราคาตลาด ไม่ต่ำกว่าที่บริษัทกู้ยืมมาเอง
- บันทึกดอกเบี้ยรับเป็นรายได้ และหักภาษี ณ ที่จ่ายให้ถูกต้อง
- ยื่นภาษีธุรกิจเฉพาะ (ภ.ธ.40) จากดอกเบี้ยรับภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป
- มีแผนให้กรรมการทยอยคืนเงิน ไม่ปล่อยยอดค้างบวมทุกปี
ถ้าบนงบมีเงินให้กู้ยืมกรรมการค้างอยู่ หรือไม่แน่ใจว่าต้องคิดดอกเบี้ยและเสียภาษีธุรกิจเฉพาะยังไง ปรึกษา CKH Accounting ได้เลย เราช่วยตรวจรายการ วางอัตราดอกเบี้ยให้เหมาะสม และจัดการเอกสารกับการยื่นแบบให้ครบถ้วน
บทความนี้เป็นแนวทางทั่วไปเกี่ยวกับการให้กรรมการหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องกู้ยืมเงิน (อ้างอิงประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ทวิ (4) เรื่องการประเมินดอกเบี้ยตามราคาตลาด และแนวทางภาษีธุรกิจเฉพาะสำหรับกิจการเยี่ยงธนาคารพาณิชย์ อัตราร้อยละ 3 บวกภาษีท้องถิ่นร้อยละ 10 รวมประมาณร้อยละ 3.3 พร้อมข้อยกเว้นบริษัทในเครือตามคำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.26/2534 ตามข้อมูลกรมสรรพากร rd.go.th; อัปเดต พ.ศ. 2569) หลักเกณฑ์และการตีความอาจเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบกับกรมสรรพากรหรือปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตก่อนนำไปใช้จริง
มีคำถามเกี่ยวกับบัญชีหรือภาษี? ปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ฟรี
ปรึกษาฟรี